Eczaneden Ürün Alırken Son Kullanma Tarihi Nerede Kontrol Edilir?
Eczaneden ürün alırken son kullanma tarihi çoğunlukla kutunun alt, üst veya yan yüzünde; tüp, şişe ve blister ambalajlarda ise ürünün kendi gövdesinde bulunur. Tarih okunmuyorsa, ambalaj hasarlıysa ya da kutu ile ürün üzerindeki bilgiler uyuşmuyorsa ürünü kullanmadan önce eczacıdan kontrol istemek en güvenli adımdır.
Son kullanma tarihi ambalajın hangi bölümünde bulunur?
Üreticiler tarih bilgisini ürünün türüne ve ambalaj alanına göre farklı yerlere basabilir. Eczaneden teslim alırken önce dış kutuyu, ardından ürünün kendi ambalajını kontrol edin. Kutudaki bilgi ile tüp, şişe veya blister üzerindeki baskı aynı olmalıdır.
| Ürün ambalajı | Tarih genellikle nerede bulunur? | Kontrol edilecek ek bilgi |
|---|---|---|
| Karton ilaç kutusu | Alt, üst veya yan kapak | Parti numarası ve ürün adı |
| Blister tablet ambalajı | Folyo yüzeyinin kenarı veya arka bölümü | Her baskının okunabilir olması |
| Şişe ve damlalık | Etiket, kapak veya şişe tabanı | Açıldıktan sonra kullanım süresi |
| Tüp ve pomad | Tüp kıvrımı, arka yüz veya kutu | Kapağın sağlamlığı |
| Sprey ve aerosol | Kutu, tüp veya şişe etiketi | Basınçlı ambalajın hasarsız olması |
Baskı, ambalajın katlanan bölümünde kaldığında tarihi okumak zorlaşabilir. Kutuyu açmadan önce ışık altında tüm yüzeyleri incelemek, silinmiş veya kesilmiş bir baskıyı fark etmeye yardımcı olur.
SKT, EXP ve TETT ifadeleri ne anlama gelir?
İlaç ambalajlarında SKT veya EXP ifadeleri, ürünün son kullanılması gereken tarihi gösterir. Yalnızca ay ve yıl yazıyorsa üreticinin belirttiği tarih formatı dikkate alınmalıdır. Tarihin hangi sırayla yazıldığından emin olunamıyorsa ambalajdaki açıklamaya bakın ve eczacıya danışın.
Takviye edici gıdalarda ve bazı gıda niteliğindeki ürünlerde TETT, yani tavsiye edilen tüketim tarihi görülebilir. TETT ile son kullanma tarihi aynı anlama gelmez; ürünün kategorisine göre değerlendirme değişebilir. Kozmetik ürünlerde ise açık kavanoz simgesiyle gösterilen kullanım süresi, ürün açıldıktan sonra ne kadar süre içinde tüketilmesi gerektiğini belirtir. Bu işaretler birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Ürünü teslim alırken tarih kontrolü nasıl yapılır?
- Ürün adını karşılaştırın: Kutu üzerindeki adın, reçetede veya talep ettiğiniz ürünle aynı olduğuna bakın.
- Son kullanma tarihini inceleyin: Tarihin tamamının basılı ve okunabilir olduğundan emin olun.
- Parti numarasını kontrol edin: Kutu ve ürün üzerinde bulunan parti bilgilerinin uyumlu olması gerekir.
- Ambalajı gözden geçirin: Yırtık, ezilmiş, açılmış, sızıntı yapan veya baskısı silinmiş ürünleri teslim almadan önce belirtin.
- Açılma sonrası süreyi sorun: Bazı sıvı, damla veya özel ambalajlı ürünlerde kapak açıldıktan sonra farklı bir kullanım süresi olabilir.
Son kullanma tarihi geçmiş ürünler, ambalajı açılmamış olsa bile kullanılmamalıdır. Tarihi çok yakın olan bir üründe tedavinin veya kullanım planının ne kadar süreceği konusunda kararsız kalırsanız ürünü kendi başınıza değiştirmeyin; eczacıdan bilgi alın.
Tarih okunmuyorsa veya ambalajdaki bilgiler uyuşmuyorsa ne yapılmalı?
Silinmiş, bulaşmış ya da yalnızca bir kısmı görülen tarih bilgisi tüketici tarafından tahmin edilmemelidir. Özellikle kutu ile blister, şişe veya tüp üzerindeki bilgiler farklıysa ürünü kullanmadan eczaneye geri götürün. Eczacı, ürünün ambalajını, parti numarasını ve sistemdeki kayıtlarını kontrol ederek izlenecek yolu açıklayabilir.
Ambalajın dış yüzeyi taşıma sırasında zarar görmüşse bu durum da teslim alma anında bildirilmelidir. Ürünün içeriği görünür biçimde etkilenmişse, örneğin kapak gevşemiş, mühür açılmış veya sıvı sızmışsa ürünü kullanmayın. Eczanede daha açık bir görüşme yapabilmek için hangi bilgilerin hazırlanabileceğini eczacıya danışırken hazırlanması gereken bilgiler başlıklı yazıda bulabilirsiniz.
Son kullanma tarihi ile açıldıktan sonraki süre neden karıştırılmamalı?
Kutunun üzerinde yer alan son kullanma tarihi, ürünün açılmamış ve uygun koşullarda saklanmış hali için geçerli olabilir. Ürün açıldıktan sonra nem, hava, ışık veya mikrop teması nedeniyle ayrıca bir kullanım süresi uygulanabilir. Bu bilgi prospektüste, etiket üzerinde veya ürünün kullanım talimatında yer alabilir.
Örneğin bazı damla, şurup veya çok dozlu ürünlerde açılış tarihi not edilmesi istenebilir. Ürünü ilk açtığınız tarihi ambalajın üzerine yazmak, kullanım süresini takip etmeyi kolaylaştırır. Talimatta belirtilen süre ile kutudaki tarih arasında karar veremediğinizde eczacıdan veya ürünün prospektüsünden bilgi alın.
Yalova’da eczaneden ürün alırken kısa kontrol listesi
- Ürünün adını ve formunu kontrol edin.
- Kutu ve ürün üzerindeki son kullanma tarihi bilgilerinin okunabildiğine bakın.
- Parti numarasını ve ambalaj bütünlüğünü inceleyin.
- Saklama koşullarıyla ilgili özel bir uyarı varsa eczacıdan tekrar dinleyin.
- Tarih okunmuyorsa veya ürün hasarlı görünüyorsa teslim almadan önce durumu bildirin.
Bu kontrol, Yalova merkezde veya ilçelerdeki bir eczaneden alınan ilaç, takviye ya da sağlık ürünlerinde birkaç dakika içinde yapılabilir. Tarih bilgisini tahmin etmek yerine ürünü eczacıya göstermek, yanlış kullanım riskini azaltır.